Posted in Գրականություն, Uncategorized

Գնահատումը միջին դպրոցում․

Ամեն ամսվա վերջում ուսուցիչը գնահատում է բլոգում կատարած աշխատանքները և այդ ամսվա ակտիվությունը։ Իմ ծնողները նույնպես համաձայն են ինձ հետ։ Մարդը պետք է սովորի ինչքան հնարավոր է շատ, և եթե ունես բացթողումներ, պետք է դրանք լրացնել անպայման։
Հնարավոր է, որ ես այդ ամիս այդ մի բանը կատարած չլինեմ, և իմ գնահատականը լինի մի փոքր ցածր լինի, բայց անպայաման ուղում եմ։ Կան ծնողներ, որ ստիպում են երեխային սովորել և զրկում են այն ամենից ինչ իրեն դուր է գալիս: Երեխան դառնում է ավելի ագրեսիվ: Լինում են դեպքերը, որ ես ինքս պետք է գնահատեմ։ Ինքնագնահատելը մի փոքր դժվար է։ Բայց չեմ կարող առաջարկել ինչ-որ բան, որով կարելի է փոխարինել։ Կան սովորողներ, ովքեր տխրում են ցածր գնահատական ստանալիս։ Բայց ես այդպիսին չեմ քանի որ ես գիտեմ թե ինչ կարող եմ անել ինչ ոչ և հաջորդ ամիս փորձում եմ ավելի լավ աշխատանք անել։ Ամեն մարդ սովորում է իր համար, իր ապագայի համար, և այդ գնահատականը չէ, որ կորոշի քո ապագան։

Advertisements
Posted in Գրականություն, Uncategorized

Աղայանական օրեր…

«ՄԻ ԿԱԼ ՀԱԿԱՌԱԿ ՉԱՐԻ»

Շատերն ինձ հարցնում են, թե ես ի՞նչ կարծիքի եմ «չարին հակառակ չկենալու» վերաբերությամբ։

Թեպետ շատ վտանգավոր է մեծերի ասածին դեմ գնալը, բայց ես չպիտի ծածկեմ իմ կարծիքն ու համոզմունքն այդ մասին։

Բնության մեջ ոչ մի կենդանի արարած չկա, որ ինչևիցե մի բանով զինված չլինի իր գոյությունը պաշտպանելու համար։ Երկու կենդանի արարածներ իրար բարեկամ լինել չեն կարող, եթե մեկը մյուսի կյանքին վտանգ է սպառնում։ Մարդը կարող է միայն այնքան բարի լինել, որ չի հարձակվի ուրիշի վրա, բայց երբ իր վրա են հարձակվում, նա չի կարող չպաշտպանվել։

Երբ որ Քրիստոսին ապտակ զարկեցին, նա իր մյուս երեսը դեմ չարավ ապտակողին, այլ ասաց․ «Եթե չար խոսեցի, վկայիր չարի մասին, իսկ եթե բարի, ինչ՞ու ես զարկում ինձ»։      (Հով․ գլ․ ԺԸ․ 23):

Այս է ահա բնականը, իսկ « չարին հակառակ չկենալը» անճարության, թուլության և ստրկության հետևանք է․ այսինքն՝ չարին հակառակ չկենալը առաքինություն չէ, այլ անկարողի խոհեմություն՝ ժամանակ վաստակելու համար, ընդդիմանալու ուժ հավաքելու համար։ Չարին հակառակ չկենալը շատ անգամ խոհեմություն էլ չէ, այլ անբարոյականություն, անբանականություն, անասնություն, որովհետև թույլ է տալիս չարերին, որ բարիների հետ վարվեն իրենց ուզածի պես։ Բայց այդ բարոյական սկզբունքը ասված է ամենքի համար։ Այդ սկզբունքին պետք է հետևեն ամենքը։ Այո, այդպես են բացատրում, բայց դա սոփեստություն է։ Ամենքի մեջ միակերպություն ոչ եղել է և ոչ էլ կլինի երբեք։ Մեկոնք հիմարությամբ կընդունեն այդ, իսկ մյուսները՝ չարությամբ կօգտվեն այդ հանգամանքից։ Ի՞նչ կվաստակես նրանից, եթե ասես․ «Սուր քո, և պարանոց մեր»։ Չ՞է որ թշնամին էլ հենց այդ կուզի և սուրը պարանոցիցդ անպակաս կպահե, ինչպես որ կա և եղել է միշտ։

Ես դեմ չեմ խոհեմության, որ դարձյալ ինքնապաշտպանության մի զենք է, բայց խոհեմությունը պետք չէ շփոթել առաքինության հետ։ Չարին հակառակ չկենալը՝ ուղիղ և բարոյական վարդապետություն չէ։ Դա դեմ է և ՛ խելքի, և՛ բարոյականության։

ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ

«Չարին հակառակ չըկենալու» վրա ես նայեցի ինքնապաշտպանության տեսակետից: Ինձ ասողներ եղան, թե ես այդ բանն այնպես չեմ բացատրում , ինչպես Տոլստոյը: Պետք է գիտենալ սակայն, որ Տոլստոյը չի ասում, թե «չարին չպետք է հակառակ կենալ»: Սա կնշանակե՝ «չարիքին պետք է հակառակ կենալ, միայն ոչ չարիքով»:

Ես էլ հո չե՞մ ասում, թե՝ երբ մեկը քո տունը կրակ տա, դու էլ գնա նրանը կրակ տուր: Այլ թե՝ «երբ տեսնում ես, որ տունդ կրակ են տալիս, աշխատիր թույլ չտալ, և պաշտպանիր ինչով որ կարող ես»:

Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:

Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:

Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:

Ինքն իրան չպատվողը ուրիշից պատիվ սպասելու իրավունք չունի: Ինքն իրան չօգնողը նույնիսկ աստծուց օգնություն հուսալու իրավունք չունի: Մեզ պես խեղճ ազգերը միայն ինքնօգնությամբ կարող են զորեղանալ և պահպանել իրանց գոյությունը: Դժբախտ ազգերի ամեն մի գիտակից անդամի մեջ շատ զարգացած է լինում ինքնապաշտպանության զգացումը: Դրանք դառնում են մի-մի լուսատու ճրագ և լուսավորում իրանց ազգակիցների առաջադիմության ուղին… դեպի ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ…

  • Դուրս բեր մտքեր, արտահայտիր քո վերաբերմունքը: 100 տարի անց արդիակա՞ն են այս մտքերը, թե՝ ոչ. ինչպե՞ս:

Ես այս ամենը կարդալով հասկացա, որ Աղայանը իսկապես ճիշտ էր: Ես նրա ամեն մի բառի հետ համաձայն եմ: Ես նույնպես կարծում եմ, որ չարին պատասխանել բարով, պետք է պարզապես պաշտպանվել և բարձր պահել ինքներս մեզ, որովհետև եթե ձայն չհանես, այդպես էլ կշարունակվի և օր-օրի ավելի կչարան ա:

Մարդը կարող է միայն այնքան բարի լինել, որ չի հարձակվի ուրիշի վրա, բայց երբ իր վրա են հարձակվում, նա չի կարող չպաշտպանվել։

Այս տողերը ինձ շատ դուր եկան, նրանց ասելիքն այն է, որ յուրաքանչյուր դեպքում ամեն մարդ պաշտպանվում է լինի բարի թե չար:

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Ջաննի Ռոդարի…

«Կապույտ լուսակիրը»

Առաջադրանքներ՝

  • Ի՞նչ է խորհրդանշում այստեղ կապույտ գույնը:

Այս պատմվածքում կապույտ գույնը խորհրդանշում է ազատությունը, անսահմանությունը:

  • Քո կարծիքով, ինչու՞ է ազատ ճանապարհը տանում դեպի երկինք:

Ես կարծում եմ, որ ազատ ճանապարհը տանում է դեպի երկինք, որովհետև երկինքը անսահման է և ազատության շունչ է տալիս:

  • Զուգահեռներ անցկացրու այս պատմվածքի և մեր օրերում կատարվող դեպքերի միջև:

Այս պատմվածքում մարդկանց տրվեց ազատություն, իսկ նրանք չօգտվեցին: Մեր կյանքում էլ կան դեպքեր, երբ մարդկանց տրվում է ազատություն, իսկ նրանք չեն հասկանում և չեն օգտվում դրանից:

«Ծեր մորաքույր Ադան»

Առաջադրանքներ՝

  • Ծեր մորաքույր Ադան միանգամից իր համար մի բազկաթոռ ընտրեց պատուհանի մոտ և մի թխվածքաբլիթ փշրեց պատուհանագոգին: — Այս նախադասությամբ փորձիր բնութագրել մորաքույր Ադային:

Մորաքույր Ադան շատ բարի էր և նա փորձում էր հոգ տանել ինչ-որ մեկի մասին: Նա ցանկանում էր կերակրել թռչնակներին և նրանց մասին հոգ տանել, սակայն ոչ մի պատասխան չէր սպասում և նրանց բաց էր թողնում:

  • … Ի՞նչ օգուտ ստացաք սրանից — այս նախադասությամբ բնութագրիր մյուս երկու ծեր կանանց:

Մյուս երկու ծեր կանայք կարծում էին, որ անիմաստ է անել մի բան անշահ, եթե օգուտ չես ունենալու, բայց օգնելու ժամանակ պետք է չմտածել օգուտի կամ ինչ-որ շահի մասին:

  • … Ծեր  մորաքույր Ադան մի փոքր խելագար է — համաձայնիր կամ հերքիր այս միտքը:

Ծեր մորաքույր Ադան խելագար չէր, նա պարզապես կերակրում և հոգ էր տանում թռչնակների մասին, իսկ հետո բաց թողնում, որպեսզի նրանք ազատ թռչեն, ուր ցանկանան և պարտավորություն չունենան վերադառնալու:

  • …Երանի պատուհանագոգին թխվածքաբլիթ դնելը բավական լիներ մեր զավակներին վերադարձնելու համար — Դե´, գնացեք, գնացեք: Ինչի՞ն եք սպասում: Թևերը թռչելու համար են ստեղծված:— Որ տեսակետն ես դու պաշտպանում.ինչու՞:

Ես պաշտպանում եմ ծեր մորաքույր Ադայի տեսակետը, որովհետև երբեք պետք չէ ինչ-որ բան անել, որպեսզի հետո քեզ համար անեն, պետք է կերակրել և բաց թողնել, առանց պարտավորությունների, իսկ ծեր կանայք մտածում էին, որ իրենց երեխաները պարտավոր էին նույնն անել իրենց համար, իհարկե դա լավ պահվածք չէ զավակի կողմից, քանի որ ծնողը մնում է ծնող, բայց պետք է դա անել սրտանց, այլ ոչ պարտավորված:

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Վրացերենի օրեր…

Կարդալ «Տղան և շունը» պատմվածքը. հեղինակ՝ Արչիլ Սուլակաուրի:

Առաջին հատված (էջ 474 — … նետվեց բակն ու թաքնվեց այնտեղ)

  • Գտնել հետևյալ բառերի և բառակապակցությունների բացատրությունը — հնամաշ, թխահեր, տամուկ, քննախույզ, խունացած, քառանիվ, երիվար, բերանքսիվայր, անձնատուր լինել, գրգանք, դարիվար, վերստին, կանխավ, դավ նյութել, ստահակ, անքթիթ, հապաղել, հիշոց, պրկվել, հասվեհաս հետևել, խուսանավել, փութալ, սոսկում, պատկառանք, պաղատանք:

Հնամաշ – հնությունից, մաշված

Թխահեր – սևահեր, թուխ մազերով

Տամուկ – խոնավ, խոնավությամբ ներծծված

Քննախույզ – քննող, քննադատող, քննադատական մոտեցում ցուցաբերող

Խունացած – նեխած, փթատ, հոտած

Քառանիվ – չորս ակ ունեցող

Երիվար – հեծնելու ձի, նժույգ

Բերանքսիվայր – երեսի վրա, փորի վրա

Անձնատուր լինել – հանձնվել

Գրգանք – գգվանք, գուրգուրանք

Դարիվար – զառիվար

Վերստին – կրկին, դարձյալ, ևս, մի անգամ ևս

Կանխավ – Որևէ բանից առաջ, առաջուց, նախապես, վաղօրոք, նախօրոք

Դավ նյութել – Մեկի դեմ նենգամիտ ու ծածուկ գործողություններ նախապատրաստել, որոգայթ՝ թակարդ լարել

Ստահակ -Սուտ՝ մոլար բաների հակում ունեցող մարդ, խարդախ, նենգ, վատ

Անքթիթ – Աչքը չքթթող, ակնդետ, ակնապիշ

Հապաղել – Ուշանալ, ետ ընկնել

Հիշոց – Մեկի վատ արարքները նախատալից խոսքերով հիշելը, նախատինք, անեծք

Պրկվել – Կապը՝ կապանքը ձգելով ամրացնել՝ սեղմել

Հասվեհաս հետևել – Հասնելու մոտ, հասնելու վրա

Խուսանավել – Ընթացքը հաճախակի փոխելով՝ զիգզագներ գործելով ընթանալ՝ խութերից, ծանծաղուտներից խուսափելու համար

Փութալ – Շտապել, աճապարել

Սոսկում – Սարսափ, վախ, երկյուղ, ահ

Պատկառանք – Հարգանքի զգացում, պատիվ, պատվազգացում

Պաղատանք – Թախանձագին խնդիրք, աղերսանք, թախանձանք

  • Նշիր տղայի և շան, տղաների խմբի և շնիկների խմբի մի քանի ընդհանրություն-նմանություն:

Նրանց նմանությունն այն է, որ նրանք երկուսն էլ կարողացան իրենց մեջ վստահություն գտնել:

  • Գամփռն այլևս այն չէր, ինչ տեսել էին առաջ — փորձիր պատճառաբանել այդ փոփոխությունը:

Երկրորդ հատված (էջ 481 — Տղան և շունը վազում էին փողոցով):

  • Բացատրել ամբարիշտ, ձեղնահարկ, անխտիր, ըմբոշխնել, կճատ, գլխահակ, կաղկանձ, ընդհուպ բառերը:

Ամբարիշտ – Պաշտամունք՝ կրոն չունեցող, անհավատ

Ձեղնահարկ – Ձեղունի և առաստաղի միջի հարկը

Անխտիր – Առանց խտրության, առանց ջոկողության

Ըմբոշխնել – Մեծ ախորժակով ուտել կամ խմել

Կճատ – Կարճ և աափակ քիթ ունեցող

Գլխահակ – Գլուխը հակած՝ խոնարհած, գլխիկոր

Կաղկանձ – Շների հաչոց, վնգվնգոց

Ընդհուպ – Մի բանի չափազանց մոտ, սեղմ, սերտ, կիպ

  • Փորձեք Մուկոյի և մոխրագույն գամփռի մենամարտը դարձնել երկխոսություն — ի՞նչ ստացվեց:

Երրորդ հատված — մինչև վերջ

  • Գտնել թախանձանք, փաղաքշել, թևաթափ, բազրիք, կռթնել, հապճեպ, անընթեռնելի, ճողոպրել, վեհերոտ բառերի բացատրությունը:

Թախանձանք – Աղերսագին խնդրանք, աղաչանք-պաղատանք

Փաղաքշել –  Սիրալիրությամբ շոյել՝ փայփայել։ Խոսքերով՝ հայացքով՝ վերաբերմունքով փաղաքշանք արտահայտել

Թևաթափ – Թևերը թափած՝ թափված, թևաբեկ, թևակոտոր, թևազուրկ

Բազրիք – Աստիճանների՝ կամուրջների եզրերի ճաղաշարի վրայով ձգվող հորիզոնական փայտե ձող կամ շինվածք

Կռթել – Կռութ բռնել, հասկ բռնել

Հապճեպ – Շտապ, շտապողական

Անընթեռնելի – Չկարդացվող

Ճողոպրել – Փախչել, ծլկել

Վեհերոտ – Վախկոտ, երկյուղած, ահաբեկված

  • Ի՞նչն էր տղայի վախկոտության պատճառը (թույլ չէր, որովհետև պատմվածքի վերջում նա միայնակ տղաներից երկուսին հրեց, սեղմեց պատին), ինչի՞ շնորհիվ նա համարձակություն ձեռք բերեց: Արդյո՞ք համոզիչ է այդ պատճառը քեզ համար. հիմնավորիր:

Ես կարծում եմ, որ տղան իր մեջ վախկոտությունը հաղթահարեց գամփռի շնորհիվ, երբ նա կորցրեց գամփռին այդ ցավից իր մեջ վերջապես ուժ գտավ:

  • Կարո՞ղ ես հիշել քեզ հետ կապված նմանատիպ փոփոխություն. պատմիր:

Իմ կյանքում այդպիսի դեպք չի եղել

Ես կարդացի Թուլության մանիֆեստը։ Այս հոդվածը մասամբ նկարագրում է ինձ։ Ես նույնպես նման կերպ եմ մտածում և պետք եղած ժամանակ դրա մասին բարձրաձայնում եմ։ Երբ ինչ-որ մեկն ասում է, որ իրեն դուր չի գալիս այն, ինչ ինձ է դուր գալիս, ես ասում եմ, որ դա իմ իրավունքն է և ես անում այն ինչ ես եմ ուզում։ Դրանով ես իրավունք ունեմ տարբերվելու, ցանկացած մարդ տարբերվում է մանացածից և ես միգուց դրանով եմ տարբերվում։

Posted in Նախագծային շաբաթ, Գրականություն, Uncategorized

Անսովոր սահմաններ

Արգենտինա– Բրազիլիա– Պարագվայ սահման

Եռակի սահմաններ: սահմանային Տարածք որտեղ հատվում են երեք երկրների սահմանները`

1 Արգենտինա , 2 Բրազիլիա , 3 Պարագվայ

Այս սահմանը համարվում է աշխարհի ամենաանսովոր սահմաներից մեկը: Այս սահմանները ձևավորվել են Պարանա և Իգուազուգետերի միախառնումից:

ա.jpg
ԼեհաստանՈւկրաինա սահման

Լեհաստանի և Ուկրաինաի սահմանը դասվում է աշխարհի ամենաանսովոր սահմաններից մեկն է: Լեաստանի և Ուկրաինաի սահմանի վրա նկարված է երկու ձկներ որոնց չափերը ահռելի է: Այդ Ձկները գտնվում են կիսով չափ Լեհատանում և կիսով չափ Ուկրաինայում: Այդ ձկների հեղինակնէ ազգությամբ Լեհ նկարիչ Յարոսլավ Կոզյարան:

բ

ԱՄՆ-Կանադա սահման

ԱՄՆի ևԿանադայի սահմանը նույնպես դասվում է աշխարհի ամենաանովոր սահմաններից մեկը:ԱՄՆ-ի և Կանադայի սահմանը բաժանում են միայն մեկ գիծ որի մի կողմում գտնվում է ԱՄՆ-ն, իսկմյուս կողմում Կանադան: Ըստ երկարության ԱՄՆ-ն և Կանադայի սահմանը աշխարհի ամենաերկար սահմանն է:

գ

Բելգիա-Հոլանդիա սահման

Բելգիայի ևՀոլանդիայի սահմանը նույնպես դասվում է աշխարհի ամենաանովոր սահմաններից մեկը: Բելգիայի և Հոլանդիայի սահմանում է գտնվում մի սրճարան որի սալիկներից մի շարքը կապույտ գույնի է, իսկ այդ սալիկների շարքի աջ մասում կա մի սալիկ որի վրա գրված է NL (Նիդեռլանդներ), իսկ ձախ կողմում`B (Բելգիա):

3

Իտալիա-Շվեցարիա սահման

Իտալիայի և Շվեցարիայի սահմանը դասվում է աշխարհի ամենաանովոր սահմաններից մեկը: Իտալիայի և Շվեցարիայի սահմանը մի դեղին գիծ է որի բաժանում է Իտալիան Շվեցարիայից: Այդ դեղին գիծը դրված է մի փոքր կրպակի կողքում որի աջ կողմում Իտալիան է, իսկ ձախ կողմում Շվեցարիան:

ե

Ավստրիա-Հունգարիա-Սլովակիա սահման

Ավստրիայի-Հունգարիայի-Սլովակիայի սահմանը դասվում է աշխարհի ամենաարտասովոր սահմաններից մեկը: Այդ երեք պետությունների սահմանների հատման կետում դրված է եռանկյուն սեղան և ամեն կողմի վրա մի նստարան: Նստարաններից մեկը Ավստրիայինն է, մյուսը Հունգարիայինը, իսկ մյուսը Սլովակիայինը:

զ

Աղբյուրներ`

http://www.atontour.ru/graniza.html

http://titikaka.ru/blog/fantastic/ryby-na-granice-polshi-i-ukrainy.html

http://copypast.ru/2011/02/02/samye_neobychnye_granicy_5_foto.html

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Եղիշե Չարենց

  • Ութնյակներ Արևին․

Նետե՜լ է երկաթե մի ձեռք
Դեպի վեր ոսկի մի ծնծղա.
Բռնկվել է ոսկի ծնծղան,
Դարձել է արնածոր մի վերք։
Վառվել է երկնքում հակինթ
Ու ծորում է արյունը յուր կեզ,—
Զոհվե՜լ է երկնքում վճիտ.—
Ինչքան լա՜վ է հատնումը հրկեզ.․․

Ինչ որ լավ է՝ վառվում է ու վառում,
Ինչ որ լավ է՝ միշտ վառ կմնա.
Այս արև, այս վառ աշխարհում
Քանի կաս՝ վառվի՛ր ու գնա՛։
Մոխրացի՛ր արևի հրում,
Արևից թող ոչինչ չմնա, —
Այս արև, այս վառ աշխարհում
Քանի կաս՝ վառվի՛ր ու գնա՛։

Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի,
Բրոնզեձույլ, հասուն, հոսուն-
Արևի տապն է հոսում,
Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի։
Ախ, հոգիս մի նոր խոսքի
Արևոտ շունչ է կիզում-
Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի,
Բրոնզեձույլ, հասուն, հոսուն։

Արնակեզ, սուր մի նիզակ
Զարկեցի ալ վահանիդ,-
Աշխարհքում էլ ինչ կանի
Իմ հոգին փառք ու պսակ։
Դու արև, վառ մի նշան,
Իմ հոգուն գամված մի նիշ․-
Միայն դո՛ւ, լույս ու շուշան-
Եվ չկա ոչ մի ուրիշ։

Կարծես ես ճամփա եմ ընկել
Երկնքի դաշտերում կապույտ
Ու գնում եմ, զվարթ ու անփույթ
Եվ ունեմ լուսե մի ընկեր։
Նա և՛ կին է, և՛ քույր, և՛ հոգի,
Այրվում և այրում է խենթ․
Խառնվել եմ կյանքին ամենքի-
Եվ իմ կյանքը հրա՛շք է ու տենդ։

Փայլում են ոսկի սվիններ,
Պսպղում է ոսկի մի վահան,
Ոսկեդեմ արևի վրա
Փայլում են ոսկի սվիններ։
Ախ, ինչ լավ է զինվել ու զինել
Արևով, արյունով,- ահա
Ոսկեդեմ արևի վրա
Փայլում են ոսկի սվիններ։

Միայն խմիր արեգակի բույրը ջինջ,-
Արև՜ դարձիր – արևահամ – ամոքիչ։
Ուրիշ ոչինչ չի կամենա սիրտը իմ,-                                                                                                      Ողջը – հրին, արնանման արևին
Սուր սվիններ, բուրմունք ու սեր, երգ ու գույն,
Տենդը արյան – արևահամ խնդություն
Ու նժույգներ, ոսկի ու ծափ, կանչ ու ճիչ,-                                                                                                Ով է քեզ պես արևահամ – ամոքիչ․․․

  • Ընթերցել ութնյակները, յուրաքանչյուր ութնյակից առանձնացնել ոգի փոխանցող տողը, զգացողությունների ամենախիտ հատվածը, սիրուն պատկերը։

1. Բռնկվել է ոսկի ծնծղան,
Դարձել է արնածոր մի վերք:

2. Այս արև, այս վառ աշխարհում
Քանի կաս՝ վառվի՛ր ու գնա՛։

3. Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի,
Բրոնզեձույլ, հասուն, հոսուն։

4. Դու արև, վառ մի նշան,
Իմ հոգուն գամված մի նիշ:

5. Նա և՛ կին է, և՛ քույր, և՛ հոգի,
Այրվում և այրում է խենթ:

6. Ոսկեդեմ արևի վրա
Փայլում են ոսկի սվիններ։

7. Տենդը արյան – արևահամ խնդություն
Ու նժույգներ, ոսկի ու ծափ, կանչ ու ճիչ:

  • Որն է բանաստեղծի՝ արևին դիմելու նպատակը։

Նա արևին է դիմում, որովհետև արևը կյանք է: Առանց արևի չէր լինի այն ամենը: Հեղինակը արևին դիմում էր, մեծարում էր, կարծես արևից այն կողմ էլ ոչինչ չկա: Ցանկացած կրոնում գլխավոր աստվածը խորթանշում է արևը, քանի որ արևից է կախված ամենինչ՝ թթվածինը, լուսավորությունը, էներգիան…:

  • Ինչ գիտես արևի պաշտամունքի մասին։
  • Սովորել մեկ ութնյակ (ցանկալի է նաև տեսապոեզիա պատրաստել)։

Փայլում են ոսկի սվիններ,
Պսպղում է ոսկի մի վահան,
Ոսկեդեմ արևի վրա
Փայլում են ոսկի սվիններ։
Ախ, ինչ լավ է զինվել ու զինել
Արևով, արյունով,- ահա
Ոսկեդեմ արևի վրա
Փայլում են ոսկի սվիններ։

Ռուբայաթներ

  • Հերթով կարդալ ռուբայաթները, դուրս բերել խորհուրդը, մտքեր փոխանակել դրա շուրջ, համեմատել մեր փորձի հետ։
  • Սովորել 3-4 ռուբայաթ (ցանկալի է նաև տեսապոեզիա պատրաստել)։

XI

Վերցնում ես քարը— մտածում ես.
«Հետքեր է կրում նա ջրի» —
Բայց չէ՞ որ այդ նո՛ւյն վայրկյանին հենց
Իմ վրա դու քո ձեռքը դրիր։

XII

Մի անցորդ անցավ քաղաքից այս
Ու գնաց, ու չեկավ նա ետ։
Եվ քաղաքը— կրկի՛ն գեղեցիկ է,
Նայում եմ նրան— թեև ե՛ս։

XIII

Դու ամե՛ն վայրկյան քեզ ժխտում ես
Ու այդպես ժխտելով՝ հաստատում.
Պարտըվում ես դու քեզ ու հաղթում ես,
Սակայն մի՛շտ՝ այդ դո՛ւ ես — ու դո՛ւ:

XVI

Թե կտոր տեսնես մի ամպի— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն.
Թե նստես, թե իջնես թամբից— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն,
Վերադարձը դարձ չէ այլևս և ո՛չ էլ կրկնություն հնի,
Քո անցած ամե՛ն մի ճամփին ասա՝ սա ուրի՛շ է արդեն։

Posted in Գրականություն

Լեոնիդ Ենգիբարյան

Լեոնիդ Ենգիբարյանի նովելներից.

Մանկության կայարանում

Մանկության կայարանում տեղ զբաղեցնելով Կյանքի գնացքում՝ մի՛ փորձեք անպայման տեղ գրավել պատուհանի մոտ: Տպավորությունը խիստ մակերեսային կլինի: Եվ բոլորովին կարևոր չէ, թե որն է ձեր վագոնը, չնայած ոմանք գրեթե ողբերգություն են համարում, եթե փափուկ վագոնով չեն գնում: Ի վերջո տոմս – ծննդյան վկայական ունեցողի համար տեղն ապահովված է… Կարևորն այլ բան է. որպեսզի բազմաթիվ կայարաններում՝ Պատանեկություն, Հասունություն, Ստեղծագործություն, Անհաջողություն ու գուցե, Երջանկություն և շատ ուրիշ՝ ուրախ, բայց, ցավոք, կարճ կայարաններում բոլորն անեն ամեն հնարավորը, որ հետո, երբ գա ձեր ժամանակը, հրաժեշտ տաք խաղաղ կիսակայարաններում…

  • Ինչու՞ Կյանքի գնացքում պատուհանից նայել խորհուրդ չի տալիս, ինչի՞ տպավորությունը մակերեսային կլինի:

Կյանքի գնացքում պատուհանից նայել խորհուրդ չի տրվում, որովհետև մենք կսկսենք մտածել դրսում կատարվողի մասին և չենք կարողանա կենտրոնանալ վագոնում տեղի ունեցող դեպքերին: Օրինակ, երբ դրսում անձրև գա, մենք կտեսնենք, որ անձրև է, բայց ուժեղ է, թեթև, տաք, թե սառը մենք չենք իմանա: Տպավորությունը կլինի մակերսային և մենք կսկսենք մտածել դրա մասին մոռանալով պատուհանից ներս կատարվող բաների մասին, դրանք կլինեն թե ուրախ դեպքեր թե տխուր:

  • Փափուկ վագոն ասելով՝ ի՞նչ ի նկատի ունի հեղինակը, և իսկապե՞ս կարևոր չէ, թե ինչ վագոնով ես գնում:

Փափուկ վագոն ասելով հեղիանկը նկատի ուներ վագոն, որտեղ ամեն բան իդեալական է: Ես կարծում եմ, որ կարևոր չէ ինչ վագոնով ես գնում, կարևորը, որ գնում ես:

  • Մարդը ծնվեց — ձեռք բերեց Կյանքի գնացք նստելու տոմս, տեղն ապահովված է. հիմա ի՞նչն է կարևորը:

Ձնծաղիկը

Այսօր ես  հավաքում եմ դեղին, նարնջագույն, կարմրավուն տերևները աշնանային անտառում: Հրաշք ոսկին իմ ձեռքերի մեջ է ու իմ շուրջը: Իսկ ես մտածում եմ այն մասին, որ շուտով երկար ու խստաշունչ ձմեռ է գալու: Եվ որքա՜ն ուժ ու հավատ է հարկավոր փոքրի՜կ ձնծաղկին, երբ նա լույս աշխարհ գա գարնանը՝ ամայի ու մերկացած անտառում:  Որքա՜ն ուժ ու հավատ է պետք է որ լինի նրա փոքրիկ թերթիկների մեջ, որպեսզի դրանք չդողան և կարողանան ամեն ինչ սկսել նորից արդեն ո՜րերորդ անգամ: Բարեկամս, եղիր Ձնծաղիկի պես, ես գիտեմ, որ քեզ համար հիմա շատ դժվար է… Բարեկամս, եղիր Ձնծաղիկի պես, ես գիտեմ, դու հիմա բոլորովին միայնակ ես…Բարեկամս, ես հավատում եմ քեզ, ինչպես Ձնծաղիկին, քանի դեռ ողջ է քո մեջ թեկուզ և մի թերթիկ, թեկուզ մեկ թերթիկ, եղիր Ձնծաղիկի պես…

  • Ձնծաղիկի պես ․․․ Արդեն որերորդ անգամ … (Ձնծաղիկի խոհերից) — ստեղծագործական աշխատանք։

Գարնանը գետակը դուրս պրծավ լեռների արանքից ու քչքչալով վազեց ներքև:

-Ես ամենա-ամենան եմ,- ասում էր գետակը, թեկուզ չէր հասկանում թե դա որն է:

Գետակը շատ երիտասարդ էր և կարող էր սիրված լինել, նույնիսկ ամենից շատ… Նրա առջև անտառն էր, հետո դաշտը, հետո էլի անտառ և էլի դաշտ և էլի լիքը-լիքը զարմանալի, գեղեցիկ ու նաև դժվար բաներ այն մեծ աշխարհում, որում այդքան ուրախ թռվռում էր գետակը…

Իսկ որպեսզի ճանապարհին գետակը դիմանա և կարողանա հասնել կապույտ հիասքանչ լճին, նա պետք է անցնի երաշտի ու տարափի միջով, հագեցնի մարդկանց ու կենդանիների ծարավը, պտտեցնի ջրաղացի անիվը, համարձակ ջրվեժի տեսքով ներքև թափվի, միանա իր պես գետակներին ու ընթանա դեպի Ծո՜վը…

-Ոչ,- սակայն մտածեց Գետակը,- ես ամենաանկրկնելին եմ:

Եվ թեքվեց դեպի Մեծ գետը ու անմիջապես խառնվեց նրան ու նրա հետ միասին լողաց դեպի Ծո՜վը…

Իսկ Մեծ ու մեծահոգի գետը ընդունեց նրան ու անգամ չնկատեց էլ…

Գետը իր հետ տարավ նավեր, լույս տվեց մարդկանց ու էլի լիքը-լիքը հոգսեր հոգաց…Այդպես անցան գարունը, ամառը ու վրա հասավ սեպտեմբերը և Մեծ գետը հասավ Ծովին: Այդ պահին գետակը մի կողմ ցատկեց ու զրնգաց.

-Ես ամենաանկրկնելին եմ, ես հասա Ծովի՜ն:

Բայց հանկարծ տեսավ, որ Մեծ գետի մեջ իր պես տասնյակ անկրկնելիներ էին թաքնվել…
Իսկ բոլոր պարգևներն ու պատիվները Մեծ գետին բաժին հասան, որը սովորական ու օգտակար գործեր էր անում Երկրի համար…Սովորական…

Եվ ընդհանրապես, սովորականը միշտ էլ անսովոր է…

  • Սովորական արարքներ ․․․ (ստեղծագործական աշխատանք)։

Միկրոֆոնը

— Մարդն առանց ինձ ոչինչ է,— մտածում էր միկրոֆոնը:— Ոչ ոք առանց ինձ յոլա գնալ չի կարող` ոչ երգիչը, ոչ մեկնաբանը, ոչ տիեզերագնացը: Ես եմ, որ նրանց ձայները սփռում եմ երկրագնդով մեկ, իմ առաջ է, որ բոլորը հուզվում ու դողում են:
Այդ օրվանից էր, որ մարդն սկսեց երբեմն-երբեմն անջատել միկրոֆոնը: Միկրոֆոնը համեստացավ, հասկանալով, որ մարդը կարող է ապրել նաև առանց իրեն: Ավելին, հասկացավ, որ ամենակարևոր բաները մարդիկ իրար ասում են առանց միկրոֆոնի:
Ի՞նչ են ասում:
Օրինակ, ես սիրում եմ քեզ:

  • Միկրոֆոնո՞վ, թե առանց միկրոֆոնի (քննարկում):

Ես կարծում եմ, որ միկրոֆոնով նշանակում է բոլորին հայտարարելով, իցույց դնելով անել ինչ-որ բան, իսկ առանց միկրոֆոնի, այսինքն լուռ և առանց հայտարարելու։ Ես կարծում եմ, որ առանց միկրոֆոնի, քանի որ բոլորին ինչ-որ բան հայտարարելու, ցույց տալու համար չենք անում մենք ինչ-որ բան, կամ էլ ասում, մենք դա անում ենք մեզ համար և դա պետք չէ հայտարարել բոլորին։

  • Միկրոֆոնը — մնջախաղ-մրցույթ