Posted in Քիմիա, Uncategorized

Փորձեր. Ջրածին

Փորձ 1

Ջրածնի ստացումը մետաղների և թթուների փոխազդեցությունից

Անհրաժեշտ սարքեր՝ փորձանոթ, ամրակալ, լուցկի, ցինկ, աղաթթու

Նկարագրություն՝ 

Ցինկի կտորները քցեցինք փորձանոթի մեջ և վրան ձագարի միջոցով լցրեցինք աղաթթու: Նկատեցինք ջրածնի անջատումը:

Եզրակացություն՝

Zn+2Hcl=ZnCl+H2

Փորձ 2

Ջրածնի ստացումը ալկալիական մետաղների և ջրի փոխազդեցությունից

Անհրաժեշտ սարքեր՝ տարայով ջուր, նատրիում, ֆենոլֆտալեին

Նկարագրություն՝

Նատրիումը հանում ենք նավթի մեջից և չորացնում ֆիլտրի թղթով, լանցետով կտրում ենք, ավելորդը դնում նավթի մեջ և նատիրումը իջեցնում ենք ֆենոֆտալեինով լուծույթի մեջ: Նկատեցինք ջրածնի անջատումը և լուծույթի ներկվելը մորու գույն: Առաջացավ հիմք:

Եզրակացություն՝

2Na+2HOH=2NaOH+H2

Փորձ 3

Չեզոքացման ռեակցիա

Անհրաժեշտ սարքեր՝ փորձանոթ, ծագար, ներկված հիմք, աղաթթու

Նկարագրություն՝

Փորձանոթի մեջ լցրեցինք ներկված հիմքը, վրան ծագարի միջոցով ավելացրեցինք աղաթթու, լուծույթը գունազրկվեց:

Եզրակացություն՝

NaOH+HCl=NaCl+H2O

Փորձ 4

Ջրածինը, որպես վերականգնիչ. քիմիական հատկությունները

Անհրաժեշտ սարքեր՝ փորձանոթ, ամրակալ, սպիրտայրոց, լուցկի, ցինկ, աղաթթու

Նկարագրություն՝

Մի փորձանոթի մեջ ցինկի և աղաթթվի մեջ ստացանք ջրածին, փակեցինք փորձանոթը խցանով, որի մեջ գազատար խողովակ էր: Խողովակի ծայրը մտցնում ենք մյուս փորձանոթի մեջ, որի մեջ լցրել էինք կուպրում: Փորձանոթը սկսեցինք տաքացնել սպիրտայրոցով և նկատեցինք կարմիր գույնի պղնձի անջատումը և փորձանոթի վրա  ջրի կաթիլները:

Եզրակացություն՝

CuO+H2=H2O+Cu

Փորձ 5

Ջրածնի այրում

Անհրաժեշտ սարքեր՝ փորձանոթ, ամրակալ, լուցկի, ծագար, ցինկ, աղաթթու

Նկարագրություն՝

Փորձանոթի մեջ քցեցինք ցինկի կտորներ, ավելացրեցինք աղաթթու, նկատեցինք ջրածնի անջատումը, փակեցինք փորձանոթը, որպեսզի թեթև գազը չցնդի: Հետո այրեցինք և ջրածինը ձայնով պայթեց: Ջրածնի և թթվածնի խառնուրդը կոչվում է շառաչող գազ:

Եզրակացություն՝

2H2+O2=2H2O

Advertisements
Posted in Քիմիա, Uncategorized

Ջրածին…

Քիմիական նշանը՝ H

Քիմիական բանաձևը` H2

Հարաբերական ատոմային զանգված՝  Ar(H)=1

Հարաբերական մոլեկուլային զանգված`Mr(H2)=2

Իզոտոպները` 1H, 2D, 3T

Դիրքը պարբերական համակարգում՝ կարգաթիվ 1պարբերությունը 1խումբը 1, գլխավոր

Ատոմի բաղադրությունը և կառուցվածքը՝(1p,0n)1e

Վալենտականությունըօքսիդացման աստիճանը՝ 1, +1,-1, 0

Հաշվել  մեկ  ատոմի զանգվածը՝ 1×1,66×10-27=166×10-26

3. Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում

Փորձերը՝ այստեղ

4. Ջրածնի քիմիական հատկությունները

  • Ջրածնի ատոմը խիստ ռեակցիաունակ է և շատ արագ առաջացնում է H2 մոլեկուլը:
  • Ատոմական ջրածնով աշխատող այրիչը ստեղծում է 4000 °С բարձր ջերմաստիճան:
  • Տաքացնելիս ջրածինը միանում է ոչ մետաղների մեծ մասի և ակտիվ մետաղների հետ:
  • Սովորական պայմաններում թթվածնի հետ ջրածինը միանում է դանդաղ, տաքացնելիս՝ պայթյունով:
  • Ջրածինը թթվածնի հետ առաջացնում է նաև ջրածնի պերօքսիդ՝ H202։
  • Լույսի կամ ջերմության ազդեցությամբ H2 միանում է հալոգենների և այլ ոչ մետաղների հետ։

5. Ջրածնի ֆիզիկական հատկությունները

  • Ջրածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհամ, անհոտ գազ է։
  • 14,5 անգամ թեթև է օդից:
  • Հեղուկ ջրածինը թեթև, անգույն, դյուրաշարժ հեղուկ է։
  • Պինդ ջրածինը բյուրեղական է, խտությունը՝ 88 կգ/մ3։
  • Սովորական պայմաններում ջրածնի մոլեկուլը երկատոմ է՝ Н2:

6. Ջրածնի կիրառումը

photo_2019-03-20_13-21-53

Posted in Քիմիա, Uncategorized

Ծխելը և օդի ախտոտվածությունը

downloadԾխախոտի ազդեցությունը առողջության վրա, հիմնականում պայմանավորված է ծխախոտի մեջ մարդու օրգանիզմի համար վնասակար ազդեցություն ունեցող նիկոտինի պարունակությամբ, որը ծխախոտ օգտագործողի մոտ նաև առաջացնում է հոգեբանական, հետագայում նաև կենսաբանական կախվածություն։ Աշխարհում ամեն տարի ավելի մեծ թվով մարդիկ են մահանում ծխախոտի օգտագործման հետևանքներով և սպասվում է որ ապագայում այդ մարդկանց թիվը էլ ավելի կմեծանա։

Միջին ծխողը ներս է քաշում ծուխը օրեկան մոտ 200 անգամ: Դա կազմում է ամիսը մոտավորապես 6000, տարին՝ 72.000, ավելի քան 2 մլն. անգամ 45 ամյա ծխողի մոտ, որը սկսել է ծխել 15 տարեկանում: Շատ ծխելը նպաստում է մեր օրգանիցմում քաղցկեցի մոտ 50.000 տեսակներ առաջացմանը: 30 տարվա ընթացքում ծխողը ծխում է մոտ 160 կգ. ծխախոտ, միջին հաշվով նրա մեջ կա 800գ նիկոտին: Մեկ ծխախոտը պարունակում է մոտ 6-8մգ. նիկոտին, որից 3-4մգ. ներծծվում է արյան մեջ: Ծխախոտի ծխի բաղադրության մեջ հայտնաբերված են քաղցկեղ հարուցող նյութեր: Ապացուցված է, որ ծխախոտից առաջացած ռադիացիան հանդիսանում է քաղցկեղով հիվանդանալու հիմնական պատճառը: Պարզվել է, որ ծխախոտի ծխի վնասակար ազդեցությունը կարող է հղի կնոջ ապագա երեխայի մոտ դեռահաս տարիքում լսողության կորստի  հանգեցնել:  Գիտնականները նման եզրահանգման են եկել 12-15 տարեկան հազար երեխաների տվյալներ ուսումնասիրելով:

Posted in Քիմիա, Uncategorized

Թթվածին. Քիմիա

Թթվածնի անձնագրի կազմումը 

Քիմիական նշանը՝ O

Քիմիական բանաձևը` O2

Հարաբերական ատոմային զանգված՝   Ar=16

Հարաբերական մոլեկուլային զանգված` Mr=32

Իզոտոպները՝ 16O,17O,18O

Դիրքը պարբերական համակարգում՝կարգաթիվ 8պարբերությունը 2խումբը 6,գլխավոր

Ատոմի բաղադրությունը և կառուցվածքը՝ (8պրոտոն, 8նեյտրոն) 8էլեկտրոն

Վալենտականությունըօքսիդացման աստիճանը՝ -2 +2

Հաշվել  մեկ  ատոմի զանգվածը՝ 2,65x,166×10-26

Թթվածնի տարածվածությունը երկրագնդի վրա.

Թթվածինը Երկրի կեղևի ամենատարածված էլեմենտն է։ Ազատ վիճակում գտնվում է մթնոլորտային օդում, կապված ձևով մտնում է ջրի, միներալների, լեռնային ապարների, և բոլոր այն բույսերի, որոնցից կազմված են բույսական և կենդանական օրգանիզմները։ Երկիր մոլորակի օդային մթնոլորտը կազմված է հիմնականում երկու գազից՝ թթվածնից (O2) և ազոտից (N2)։ Օդի բաղադրությունում թթվածնի ծավալային բաժինը 20,93 % է, իսկ զանգվածայինը՝ 23,15 %։ Սակայն թթվածնի հիմնական զանգվածը մեր մոլորակում պարունակվում է տարբեր միացությունների (բարդ նյութերի) բաղադրությունում։ Երկրագնդի ջրապաշարներում թթվածնի զանգվածային բաժինը 85,82 % է, ավազում՝ 53 %, կավերում, լեռնային ապարներում ու հանքերում՝ մոտավորապես 56 %։ Բոլոր կենդանի օրգանիզմներում պարունակվող նյութերի (ճարպ, շաքար, սպիտակուց և այլն) բաղադրությունում առկա հիմնական տարրերից մեկը թթվածինն է։ Օրինակ՝ մարդու օրգանիզմում թթվածնի զանգվածային բաժինը 65 % է (իսկ ըստ ատոմների՝ 26 %)։ Օդում թթվածնի ծախսը հիմնականում պայմանավորված է նյութերի օքսիդացմամբ, այրմամբ, օրգանական նյութերի նեխմամբ ու կենդանի օրգանիզմների շնչառությամբ։ Սակայն ծախսված թթվածինը վերականգնվում է լուսասինթեզի միջոցով, որը հիմնականում կատարվում է բույսերում։ Կանաչ բույսերում արևի լուսային էներգիան խթանում է ածխաթթու գազի (CO2) և ջրի (H2O) մոլեկուլների միջև քիմիական փոխազդեցություն, որի հետևանքով ածխաթթու գազի ծավալին հավասար թթվածին է անջատվում։ Այդ գործընթացում նաև մի շարք օրգանական միացություններ են առաջանում։ Թթվածինը բնության մեջ յուրօրինակ շրջապտույտ է կատարում։

Ամենատարածված տարրն է երկրագնդի վրա.

photo_2019-02-06_13-08-54

Լաբարատոր աշխատանքներ.

Օդի բաղադրության որոշումը՝

Մոմը վառում ենք: Դնում ենք ջրով լի տարայի մեջ։ Այնուհետև խողովակը մոմի վրա ենք դնում և իջեցնում ջրով լի տարայի մեջ։ Արդյունքում մոմը բարձրանում է վերև, թթվածինը չի հերիքում և մոմը հանգում է: Ջուրը բարձրանում է տարայի 1/5-րդ մասը:

21%  Օ₂
78%  N₂
1% CO₂

Թթվածնի ստացումը՝

Նյութեր՝ կալիումի պերմագանատ, սպիրտայրոց, փայտիկ, ամրակալ, փորձանոթ:

Փորձանոթի մեջ լցնում ենք կալիումի պերմագանատ, փակում ենք և իջեցնում ենք անոթի մեջ։ Փորձանոթը տաքացնում ենք սպիրտայրոցի միջոցով։ Քանի որ թթվածինը ծանր է, այդ պատճառով այն հավաքում ենք բաց անոթում։ Այնուհետև մարխի միջոցով ապացուցում ենք թթվածնի առկայությունը, մախը բոցավառվում է։

Ֆիզիկական հատկություններ՝

  • սովորական պայմաններում գազ է
  • հոտ չունի
  • անգույն է
  • համ չունի
  • եռում է -1830 °C ջերմաստիճանում
  • գոլորշիանում է -2190 °C ջերմաստիճանում
  • հեղուկ և պինդ վիճակում երկնագույն է
  • հեղուկ վիճակում դեպի մագնիսն է ձգվում
  • հեղուկանում է -183 °C ջերմաստիճանում
  • պնդանում է -219 °C ջերմաստիճանում

Քիմիական հատկություններ՝

photo_2019-02-06_13-27-31

photo_2019-02-06_13-27-00

  • թթվածնի հետ բոլոր ռեակցիները կոչվում են օքսիդացման
  • այն օքսիդացման ռեակցիները, որոնց ժամանակ անջատվում է լույս և ջերմություն կոչվում են այրման ռեակցիաներ
  • օքսիդավերականգնման ժամանակ էլեկտրոնները տեղաշարժվում են փոքր էլեկտրաբացասականություն ունեցող տարրից դեպի մեծ էլեկտրաբացասականություն ունեցող տարր

2H2+O2=2H2O

O2+C=CO2

O2+S=SO2

H2S+O2=SO2+H2C

 

Posted in Քիմիա, Uncategorized

Քիմիա.

Գործնական  աշխատանք.՝Տարբեր   քիմիական  կապերով  մոլեկուլների  և բյուրեղացանցերի  մոդելների  հավաքում  և  քիմիական  միացությունների  բանաձևերի  կազմում   ըստ ատոմների վալենտականության:

1.Ներքոբերյալ   նյութերում  որոշեք  քիմիական  կապերի  տեսակները, լրացրեք  աղյուսակ1,նյութերը  դասակարգեք  պարզ  և  բարդերի ,անվանեք  և  լրացրեք  աղյուսակ 2.:

H2, HCl, O2, H2O, N2, NH3, CH4, P4, S8, NaCl, Fe

Աղյուսակ1.

Ոչբևեռային կով. կապ Բևեռային կով. կապ Իոնային կապ Մետաղական կապ
 H2  HCl  NaCl  Fe
 O2  H2O
 N2  NH3
 P4 CH4
 S8

Մոդելների հավաքում…

photo_2018-09-28_23-04-05.jpg