Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Ֆիզիկա. տնային աշխատանք

Թեման՝ Բյուրեղային մարմինների հալումն ու պնդացումը: Հալման տեսակարար ջերմունակություն:Գոլորշիացում և խտացում:Եռում:Եռման ջերմաստիճան:Շոգեգոյացման տեսակարար ջերմունակություն:

Հարցեր՝

1. Ինչ ագրեգատային վիճակներում կարող է լինել նյութը:

Երեք՝ գազային, հեղուկ և պինդ:

2. Որոնք են ջրի ագրեգատային վիճակները:

Սառույցը, ջուրը և գոլորշին:

3. Ինչով են բնորոշվում նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները:

Նյութի ագրեգատային վիճակները որոշվում են տեսքով և ջերաստիճանով:

4. Ինչպիսի դիրքերում են մոլեկուլները գազերում,հեղուկներում և պինդ մարմիններում:

Հեղուկներում մոլեկուլները դասավորված են անկանոն, շատ խիտ: Հեղուկները չեն պահպանում իրենց ծավալը: Պինդ վիճակում մոլեկուլները դասավորված են խիստ կանոնավոր: Պինդ մարմինները պահպանում են իրենց ձևը և ծավալը: Գազերում մոլեկուլները անկանոն են, իրարից հեռու, չեն պահպանում ո՛չ ձևը, ո՛չ ծավալը:

5. Որ պրոցեսն է կոչվում հալում:

Նյութի անցումը պինդ վիճակից հեղուկ վիճակի կոչվում են հալում:

6. Որ պրոցեսն է կոչվում պնդացում:

Նյութի հեղուկ վիճակից անցումը բյուրեղային վիճակի, անվանում են պնդացում:

7. Ինչ է հալման ջերմաստիճանը:

Այն ջերմաստիճանը, որի ժամանակ սկսում է հալումը և ավարտվում, անվանում են նյութի հալման ջերմաստիճան:

8. Ինչն են անվանում հալման տեսակարար ջերմություն:

1 կգ բյուրեղային նյութը նույն  ջերմաստիճանի հեղուկի վերածելու համար, կոչվում է հալման տեսակարար ջերմություն:

9. Ինչպես են հաշվում ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է հալման ջերմաստիճանում բյուրեղային մարմինը հալելու համար:

Հալման ջերմաստիճանում կամայական զանգվածով բյուրեղային մարմնի հալման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը գտնելու համար պետք է այդ մարմնի հալման տեսակարար ջերմությունը բազմապատկել նրա զանգվածով:

10. Ինչ է շոգեգոյացումը, և ինչ ձևով է այն արտահայտվում:

Նյութի անցումը հեղուկ վիճակից գազայինի կոչվում է շոգեգոյացում:

11. Ինչ է գոլորշիացումը:

Գոլորշացումը շոգեգոյացում է, որը տեղի է ունենում հեղուկի ազատ մակերևույթից:

12. Ինչ է խտացումը:

Խտացումը կարող է տեղի ունենալ նաև այն ժամանակ, երբ գոլորշին չի շփվում հեղուկի հետ:

13. Որ գոլորշին է կոչվում հագեցած:

Հագեցած գոլորշին հեղուկի կամ պինդ մարմնի հետ թերմոդինամիկական հավասարակշռության մեջ գտնվող, քիմիական նույն բաղադրության գոլորշին է։

14. Որ պրոցեսն են անվանում եռում:

Եռում է կոչվում ինտենսիվ շոգեգոյացումը, որի դեպքում հեղուկի ներսում աճում և վերև են բարձրանում գոլորշու պղպջակները:

15. Ինչն են անվանում հեղուկի եռման ջերմաստիճան:

Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում հեղուկը եռում է, կոչվում է եռման ջերմաստիճան:  

16. Ինչն են անվանում շոգեգոյացման տեսակարար ջերմություն:

Ֆիզիկական այն մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե հաստատուն ջերմաստիճանում ինչ ջերմաքանակ է անհրաժեշտ 1 կգ հեղուկի գոլորշացման համար,կոչվում է շոգեգոյացման տեսակարար ջերմություն:

17. Որն է շոգեգոյացման տեսակարար ջերմության միավորը միավորների ՄՀ-ում:

Շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունը նշանակում են r տառով և չափում են ջոուլը բաժանած կիլոգրամով (Ջ/կգ):

18. Ինչպես են հաշվում այն ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է եռման ջերմաստիճանում հեղուկը գոլորշու փոխարկելու համար:

Կամայական m զանգված ունեցող և եռման ջերմաստիճանում գտնվող հեղուկի գոլորշացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը գտնելու համար պետք է այդ հեղուկի շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունը բազմապատկել նրա զանգվածով՝ Q=rm:

Լրացուցիչ առաջադրանք.

Լուծել Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II >>-ից էջ 13-ից մինչև է 19:

Ջերմաքանակ։ Ջերմության քանակի միավոր։ Տեսակարար ջերմունակություն

Տարբերակ 1

I․ Ջերմաքանակ անվանում են ներքին էներգիայի այն մասը, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ:

Պատ.՝ 3

II․ Մարմնի ներքին էներգիան չափվում է  Ջ, կՋ-ով:

Պատ.՝ 1

II․ Ցինկի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգվածով ցինկը 1C տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հաասար զանգվածներով ջրին, սպիրտինյ, կերոսինին և բուսական յուղին հաղորդվում են հավասար ջերմաքանակներ: Բուսական յուղի ջերմաստիճանը ավելի շատ կմեծանա:

Պատ.՝ 4

V․  Պատ.՝ 2. երկու

Տարբերակ 2

I․ Տեսակարար ջերմունակություն են անվանում ջերմության այն քանակը, որն անհրաժեշտ է նյութի 1 կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1C-ով փոփոխելու համար:

Պատ.՝ 1

II․ Մարմինը տրված չափով տաքացնելու համար ջերմաքանակը կախված է նյութի տեսակից, նրա զանգվածից և ջերմաստիճանի փոփոխությունից:

Պատ.՝ 3

III․ Այդ նյութի տեսակարար ջերմունակություն է անվանվում այն ջերմաքանակը որն անհրաժեշտ է նյութի 1 կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1C-ով փոփոխելու համար:

Պատ.՝ 1

IV․ Բաժակների մեջ լցվում են հավասար զանգվածներով և նույն ջերմաստիճանի ջուր, սպիրտ, կերոսին և բուսական յուղ: Հեղուկների մեջ գցվում է նույն զանգվածով և մինչև նույն ջերմաստիճանը տաքացրած ավազ: Ավազի ջերմաստիճանը բարձր է հեղուկների ջերմաստիճանից: Ջուրը կունենա ամենացածր ջերմաստիճանը:

Պատ.՝ 1

V․ Պատ.՝ 1․ մեկ

Տարբերակ 3

I․ Ջերմաքանակը ներքին էներգիայի այն մասն է, որը մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ:շ

Պատ.՝ 2

II․ Ջերմաքանակը չափվում է Ջ, կՋ-ով:

Պատ.՝ 1

III․ Պղնձի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգվածով պղինձը 1C տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հավասար ջերմաստիճաններ ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և բուսական յուղը լցվում են մինչև միևնույն ջերմաստիճանը տաքացրած ալյումինե անոթների մեջ: Հեղուկների զանգվածնրը և անոթների զանգվածները հավասար են: Երբ ջերմափոխանակությունը դադարի, հեղուկներից բուսական յուղը կունենա ամենաբարձր ջերմաստիճանը:

Պատ.՝ 4

V․ Պատ.՝ 4․ չորս

Տարբերակ 4

I․ Ներքին էներգիան մարմինը կազմող մասնիկների կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարն է:

Պատ.՝ 3

II․ Տեսակարար ջերմունակությունը չափվում է Ջ/կգC, կՋ/կգC-ով:

Պատ.՝ 3.

III. Արույրի տեսակարար ջերմունակությունը 380Ջ/կգC է: Դա նշանակում է, որ 1կգ զանգված ունեցող արույրը 1C-ով տաքացնելու համար պահանջվում է 380Ջ էներգիա:

Պատ.՝ 3

IV․ Հավասար զանգվածներով և նույն սկզբնական ջերմաստիճան ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և բուսական յուղը միաժամանակ սկսվում են տաքացվել սպիրտայրոցների վրա: Սպիրտայրոցները յուրաքանչյուր միավոր ժամանակում անջատում են միատեսակ ջերմաքանակներ: Նույն ժամանակամիջոցում բուսական յուղի ջերմաստիճանը ավելի շատ կբարձրանա:

Պատ.՝ 4

V․ Պատ.՝ 3․ երեք

Ջերմության քանակի հաշվում:

Տարբերակ 1

I. Պատ.՝ 2. 0,38Ջ

II. Պատ.՝ 3. 95Ջ

III. Պատ.՝ 5. 57 000Ջ

IV. Պատ.՝ 1. 2,1 կՋ

V. Պատ.՝ 5. 2,3 կՋ

VI. Պատ.՝ 3. 50C

Տարբերակ 2

I. Պատ.՝ 3. 380Ջ

II. Պատ.՝ 1. 1 900Ջ

III. Պատ.՝ 4. 1 330 000Ջ

IV. Պատ.՝ 4. 210կՋ

V. Պատ.՝ 3. 138կՋ

VI. Պատ.՝ 1. 10կգ

Տարբերակ 3

I. Պատ.՝ 3. 380Ջ

II. Պատ.՝ 5. 3 800Ջ

III. Պատ.՝ 2. 570կՋ

IV. Պատ.՝ 5. 42կՋ

V. Պատ.՝ 2. 19կՋ

VI. Պատ.՝ 4. 4C

Տարբերակ 4

I. Պատ.՝ 1. 1Ջ

II. Պատ.՝ 4. 38Ջ

III. Պատ.՝ 3. 2,7կՋ

IV. Պատ.՝ 3. 8,4կՋ

V. Պատ.՝ 1. 4,8կՋ

VI. Պատ.՝ 5. 1կգ

Լուծել.Վ.Ի Լուկաշիկի խնդրագրքից էջ 108-ից 109 էջերի խնդիրներ 797-ից մինչև 808-ը:

797. m=15կգ

t1=15°

t2=750°

c=380Ջ/կգ

____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=15կգ380Ջ/կգ(750°-15°)=4189500Ջ

4189500:1000=4189,5կՋ

Պատ.՝ 4189,5կՋ

798.  m=250սմ3=0,25կգ

t1=14°

t2=100°

c=4200

____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=0,25*4200*65=90300Ջ

90300:1000=90,3կՋ

Պատ.՝ 90,3կՋ

799. m=0,35տ

t1=50°

t2=

c=880=0,88

__________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=

800. m=32կգ

t1=15°

t2=1115°

c=540

_________

Q=?

Q=mc(t2-t1)=32*540*1100=19008000Ջ

1900080000:1000=19008կՋ

Պատ.՝ 19008կՋ

801. ա) m=60մ3*1000=60000կգ

t1=10

t2=20

c=1000

_____________

Q=?

Q=mc(t2-t1)=60000*1000*10=600000000Ջ

600000000Ջ:1000=600000կՋ

Պատ.՝ 600000կՋ

բ) m=60մ3*1000=60000կգ

t1=0

t2=20

c=1000

_______________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=60000*1000*20=1200000000Ջ

12000000000Ջ:1000=1200000կՋ

Պատ.՝ 1200000կՋ

802.  m=1,5տ

t1=30

t2=20

c=880

___________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=1,5*880*10=13200կՋ

Պատ.՝ 13200կՋ

803. m=200գ=0,2կգ

v=1,5լ

t1=20

t2=100

c1=4200

c2=920

____________

Q-?

Q1=mc2(t2-t1)=0,2*920*80=14720

Q2=vc(t2-t1)=1,5*4200*80=504000

Q=Q1+Q2=14720+504000=518720

518720:1000=518,72կՋ

Պատ.՝ 518,72կՋ

804. m=800գ=0,8կգ

v=5լ

t1=10

t2=100

c1=920

c2=42000

____________

Q-?

Q1=mc(t2-t1)=0,8*920*90=66240

Q2=vc(t2-tq)=5*4200*90=1890000

Q=Q1+Q2=1956240

1956240:1000=1956,24կՋ

Պատ.՝1956,24կՋ

805. m=65կգ

v=200լ

t1=4

t2=29

c1=460

c2=4200

________

Q-?

Q1=mc(t2-t1)=65*460*25=747500

Q2=vc(t2-t1)=200*4200*25=21000000

Q=Q1+Q2=21747500

21747500:1000=21747,5կՋ

Պատ.՝ 21747,5կՋ

806. m=5կգ

t1=70

t2=20

c=880

Աղյուս=300

_____________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=5*880*50=220000

220000*300=66000000

66000000:1000=66000կՋ

Պատ.՝ 66000կՋ

807. m=1200

t1=25

t2=15

c=4200

________

Q-?

Q=mc(t2-t1)=1200*4200*10=50400000

50400000:1000=50400կՋ

Պատ.՝ 50400կՋ

808. m=0,2կգ

Q=10

c=100

______________

t=?

t=Q/mc=10/0,2*100=0,5

Պատ.՝ 0,5

809. m – 100գ = կգ

c – 140

Q – 280 Ջ

________

t-?

t=Q/mc

t=280/100*140=0,02

Պատ․՝ 0,02կՋ

810. Q – 1

m – 20գ – 0,02կգ

c- 250°C

_________

t – ?

t=Q/mc

t=1/0,02*250=0,2

Պատ․՝ 0,2կՋ

812. m – 100գ = 0,1կգ

t1 – 20°C

t2 – 24°C

Q – 152Ջ

_______

c-?

c=Q/m(t2-t1)

c=152Ջ/0,1կգ(24-20)=152Ջ/0,1կգ*4°C=380Ջ/կգ°C

Պատ․՝ 380Ջ/կգ°C

813. m – 100գ = 0,1կգ

t1 – 20°C

t2 – 40°C

Q – 280Ջ

______

c-?

c=Q/m(t2-t1)

c=280Ջ/0,1կգ(40-20)=280Ջ/0,1կգ*20°C=140Ջ/կգ°C

Պատ․՝ 140Ջ/կգ°C

814. Q=5կՋ

m – 100գ = 0,1կգ

c=250Ջ/կգ°C

t1=100°

————

t2-?

t2=Q/mc+t1

t2=5000Ջ/250Ջ/կգ°C*0,1կգ+32°C=232°C

Պատ․՝ 232°C

815. Q=1680կՋ

v=5լ

c=4200Ջ/կգ°C

t1=100°

————

t2-?

Q=vc(t2-t1)

1680=5*4200(t2-100)

1680=21000t2-2100000Ջ

21կՋt2=1680+2100կՋ=3780կՋ

t2=3780կՋ/°C/21կՋ=180°C

Պատ․՝ 180°C

Advertisements
Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Ֆիզիկա. Տնային աշխատանք

ԹեմաՏեսակարար ջերմունակություն:Ջերմային հաշվեկշռի հավասարումը

1. Ինչ է ջերմաքանակը

Այն էներգիան, որը մարմինը ստանում կամ տալիս է ջերմափոխանակության ժամանակ, կոչվում է ջերմաքանակ:

2. Ինչ միավորներով է արտահայտվում ջերմաքանակը միավորների ՄՀ-ում:

Միավորների միջազգային համակարգում ջերմաքանակի միավորը 1 Ջ-ն է:

3. Որ դեպքում է ավելի շատ ջերմաքանակ պահանջվում ՝նույն զանգվածի գոլ,թե եռման ժամանակ:

Եռման ժամանակ:

4. Մարմնի ստացած ջերմաքանակը կախված է արդյոք մարմնի նյութի տեսակից

Մարմնի տաքացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը կախված է նրա զանգվածից, ջերմաստիճանի փոփոխությունից և նյութի տեսակից:

5. Մարմինների որ հատկությունն է բնութագրում ջերմունակությունը:

Մարմիններն օժտված են այնպիսի հատկությամբ,որ տվյալ պայմաններում միևնույն զանգվածով տարբեր մարմիններ նույն չափով տաքացնելու համար պահանջվում են տարբեր ջերմաքանակներ։

6. Որ ֆիզիկական մեծությունն են անվանում ( նյութի) տեսակարար ջերմունակություն:  

Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմաքանակ է անհրաժեշտ նյութի 1 կգ-ը 1°-ով տաքացնելու համար, կոչվում է այդ նյութի տեսակարար ջերմունակություն:

7. Ինչ է ցույց տալիս տեսակարար ջերմունակությունը:

Ցույց է տալիս, թե որքան ջերմաքանակ է անհրաժեշտ նյութի 1 կգ-ը 1°-ով տաքացնելու համար

8. Ինչ միավորով է չափվում տեսակարար ջերմունակությունը:

Նյութի տեսակարար ջերմունակության միավորը ՄՀ-ում չափվում է ջոուլը բաժանած կիլոգրամ անգամ աստիճանով (1 Ջ/(կգ °C)):

9. Գրել տեսակարար ջերմունակությունը սահմանող բանաձևը:

C= Q/m(t2-t1)

10. Ինչ բանաձևով են որոշում տաքանալիս մարմնի ստացած ջերմաքանակը: Իսկ սառելիս մարմնի տված ջերմաքնակը

Q=cm(t2C0t1C0)

11. Ձևակերրպել ջերմափոխանակման օրենքը

Եթե ջերափոխանակությանը մասնակցող մարմինների համակարգը մեկուսացնենք արտաքին միջավայրից,ապա որոշ ժամանակ անց այդ մարմինների ջերմաստիճանները կհավասարվեն։ Այդ ընթացքում տաք մարմինների տված  Q1 ջերմաքանակի և սառը մարմինների ստացած Q2 ջերմաքանակի գումարը զրո է։

Սովորել ԷՂազարյանի դասագրքից էջ 135-ից մինչև էջ 143

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II>>-իցէջ ից մինչև էջ 19

Ջերմային երևույթներ

Ջերմահաղորդում և աշխատանք

Ջերմահաղորդման տեսակները

Տարբերակ 1

I. Բնակարանների ջրային ջեռուցման համակարգի աշխատանքը հիմնված է կոնվեկցիայի վրա:

Պատ.՝ 2

II. Երկփեղկ պատուհանները լավ են պաշտպանում ցրտից, որովհետև փեղկերի միջև գտնվող օդը օժտված է վատ ջերմահաղորդականությամբ:

Պատ.՝ 2

III. Ամենամեծ ջերմահաղորդականությունը. արծաթ, թուջ:

Պատ.՝ 3,4

IV. Ամենափոքր ջերմահաղորդականությունը. թուղթ, ծղոտ:

Պատ.՝ 1,2

V. Ինքնաթիռների, Երկրի արհեստական արբանյակների, օդապարիկների արտաքին մակերևույթները, որպեսզի խուսափեն գերտաքացումից ներկում են մուգ գույն:

Պատ.՝ 1

VI. Փայտի կտորին մեխված են երկու միատեսակ մետաղյա սպիտակ թիթեղներ: Նրանցից մեկի ներքին մակերևույթը պատված է մրով, իսկ մյուսինը թողած է փայլուն: Թիթեղների արտաքին մակերևույթներին մոմով կպցված են լուցկիներ: Մրտված թիթեղից լուցկին ավելի շուտ կպոկվի:

Պատ.՝ 2

VII. Մարմինը կտաքանա, եթե նա ճառագայթմամվ ավելի շատ էներգիա է կլանում, քան արձակում:

Պատ.՝ 1

VIII. Պատ.՝ 1. ԱԲԳԴ

Տարբերակ 2

I. Կոնվեկցիայով տաքանում է գազօջախին դրված կաթսայում գտնվող ջուրը:

Պատ.՝ 2

II. Որպեսզի պտղատու ծառերը չցրտահարվեն, ձմռանը նրանց բները ծածկում են թեփով: Թեփը օժտված է վատ ջերմահաղորդականությամբ:

Պատ.՝ 2

III. Լավ ջերմահաղորդականությամբ. ալյումին, կապար:

Պատ.՝ 3,4

IV. Վատ ջերմահաղորդականությամբ. օդ, բուրդ:

Պատ.՝ 1,2

V. Աղյուսի մեջ ջերմահաղորդումը կատարվում է հիմնականում ջերմահաղորդմամբ:

Պատ.՝ 2

VI.  Փորձանոթներից մեկը պատված է մրով, մյուսը սպիտակեցված է կրով: Նրանց մեջ լցված է միատեսակ ջերմաստիճան ունեցող տաք ջուր: Մրոտված փորձանոթում ջուրը ավելի արագ կսառչի:

Պատ.՝ 2

VII. Երբ սկսվեն աշնանային ցուրտ եղանակները քամին կփչի ցամաքից դեպի ծով:

Պատ.՝ 3

VIII.  Պատ.՝ 1. ԱԲԳԴ

Տարբերակ 3

I. Ճառագայթման շնորհիվ մենք տաքանում ենք խարույկի մոտ:

Պատ.՝ 3

II. Նույն ջերմաստիճանն ունեցող առարկաները շոշափելիս մետաղական առարկաները ավելի սառն են թվում, քան մյուսները: Դդա բացատրվում է նրանով, որ մետաղները օժտված են լավ ջերմահաղորդականությամբ:

Պատ.՝ 1

III. Լավ ջերմահաղորդականությամբ. արույր, երկաթ:

Պատ.՝ 2,3

IV. Վատ ջերմահաղորդականությամբ. ջուր:

Պատ.՝ 1

V.  Ծովափում ամռան շոգ օրերին քամին փչում է ծովից դեպի ցամաք:

Պատ.՝ 2

VI. Անօդ տարածության մեջ իրարից հեռացված մարմինների միջև ջերմահաղորդման ճառագայթումն է հնարավոր:

Պատ.՝ 3

VII. Մարմինը սառչում է, եթե նա ճառագայթմամբ ավելի շատ էներգիա է անջատում, քան կլանում:

Պատ.՝ 2

VIII. Պատ.՝ 1. ԱԲԳԴ

Տարբերակ 4

I. Կոնվեկցիայի շնորհիվ տաքանում են մթնոլորտի ներքևի շերտերը:

Պատ.` 2

II. Որպեսզի արդուկի բռնակը չտաքանա, այն պատրաստվում է պլաստմասային: Պլաստմասան օժտված է վատ ջերմահաղորդականությամբ:

Պատ.` 2

III. Լավ ջերմահաղորդականությամբ.պողպատ, պղինձ:

Պատ.՝ 1,3

IV. Վատ ջերմահաղորդականությամբ. խցան, օդ:

Պատ.՝ 2,4

V. Ջրի և օդի միջոցով կարող է իրականանալ կոնվեկցիայի ջերմահաղորդում:

Պատ.՝ 1,3

VI. Ձյան վրա դրված են սպիտակ, սև և կանաչ մահուդի երեք կտորներ: Որոշ ժամանակ անց նրանց տակի ձյունը հալվում է: Նկարում նշված է այսպես՝ սպիտակը – 1, սևը – 2, կանաչը – 3:

Պատ.` 1

VII. Մրոտված թեյնիկում ջուրը ավելի արագ կսառչի:

Պատ.` 2

VIII. Պատ.` 2. ԱԴԲԳ

Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Տնային աշխատանք. Ֆիզիկա

Թեմա՝ Ներքին էներգիա: Ջերմահաղորդականություն: Կոնվեկցիա: Ճառագայթային ջերմափոխանակում: Տեսակարար ջերմունակություն:

Հարցեր՝

1. Ինչ է ներքին էներգիան, որոնք են փոփոխման եղանակները

Մարմինը կազմող մասնիկների ջերմային շարժման կինետիկ և միմյանց հետ փոխազդեցության պոտենցիալ էներգիաների գումարը կոչվում է մարմնի ներքին էներգիաՆերքին էներգիայի փոփոխման եղանակներն են աշխատանքը և ջերմափոխանակությունը:

2. Նկարագրել ջերմահաղորդականության երևույթը <<ցուցադրող>> փորձը

Լուցկու հատիկներըի հերթականորեն պոկվելը ձողից<<ցուցադրում>> է ջերմության հաղորդումը ձողի երկայնքով՝ նրա տաքացած ծայրից դեպի սառը մասերը։

3. Բացատրել,թե ինչպես է ջերմահաղորդումն իրականացվում մոլեկուլների քաոսայն շարժմամբ և փոխազդեցությամբ:

Գազերում մոլեկուլները իրարից ավելի հեռու են գտնվում, քան պինդ նյութերինը, այսինքն ջերմահաղորդումը գազերում ավելի դանդաղ է, քան պինդ նյութերում: Նյութերի տաք և սառ մոլեկուլները իրար հպելիս մեկը մյուսին է փոխանցում իր ներքին էներգիան, իր հետ էլ ջերմությունը:

4. Թվարկել լավ և վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր

Թթվածին և երկաթ։

5. Ինչու է օդը վատ ջերմահաղորդիչ

Քանի որ օդը գազային նյութ է, այսինքն օդի մոլեկուլները իրարից ավելի հեռու են, դրանից հետևում է, որ այնտեղ ջերմահաղորդականությունը տեղի է ունենում ավելի դանդաղ:

6. Ինչ կիրառություններ ունեն վատ ջերմահաղորդիչները

Ցածր ջերմահաղորդակիչները օգտագործվում են, որպես ջերմամեկուսիչներ:

7. Ջերմահաղորդման որ եղանակն են անվանում կոնվեկցիա

Կոնվեկցիա են անվանում հեղուկի կամ գազի հոսանքների միջոցով կատարվող ջերմահաղորդումը, որը հետևանք է հեղուկի կամ գազի շերտերի անհավասարաչափ տաքացման:

8. Որն է կոնվեկցիայի և ջերմահաղորդականության երևույթի հիմնական տարբերությունը

Ջերմահաղորդականության ժամանակ հեղուկի կամ գազի շերտերը հավասարաչափ են տաքացվում, իսկ կոնվեկցիայի ժամանակ անհավասարաչափ:

9. Ինչպես է գոյանում ամպը

Արևը տաքացնում է գետինը, միաժամանակ տաքացնելով մթնոլորտային շերտը: Այդ օդի զանգվածը բարձրանում է վեր, օդը սկսում է սառել և գոյանում է ամպ:

10. Ինչպես է առաջանում քամին

Երբ տաք օդը և սառ օդը խառնվում են:

11. Ինչու են հեղուկները և գազերը տաքացնում ներքևից

Որպեսզի արագացնեն կոնվեկցիան, և այն գոլորշանա դեպի վերև:

12. Հնարավոր է արդյոք կոնվեկցիան պինդ մարմիններում, ինչո՞ւ

Ոչ, քանի որ պինդ մարմինները չունեն գոլորշիանալու հատկություն:

13. Ինչ է էլեկտրամագնիսական դաշտը:Ինչ վիճակներում կարող է գոյություն ունենալ

Էլեկտրամագնիսական դաշտը մատերիայի ձև է, որով իրականցվում է լիցքավորված մասնիկների փոխազդեցություն: Էլեկտրամագնիսական ալիքը կարող է գոյություն ունենալ նյութի հետ կամ նյութից դուրս։

14. Ինչ է էլեկտրամագնիսական ալիքը

Էլեկտրամագնիսական ալիքը ժամանակի ընթացքում էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի տարածումն է տարածության մեջ:

15. Ջերմահաղորդման որ տեսակն են անվանում ճառագայթային ջերմափոխանակում, բերել  օրինակներ

Ջերմահաղորդումը ջերմային ճառագայթմամբ արձակմամբ կամ կլանմամբ անվանում են ճառագայթային ջերմափոխանակում:

16. Որ մարմինն է ավելի լավ կլանում ջերմային ջառագայթումը՝սև,թե սպիտակ, բերել մի քանի օրինակներ

Ավելի արագ է կլանում ջերմային ճառագայթումը սև մարմինները: Օրինակ՝ ամռանը մուգ գույնի հագուստ խորհուրդ չեն տալիս հանգել, քանի որ այն ավելի արագ է տաքացնում, քան ավելի վառ գույները, և հատկապես սպիտակը:

17. Որ ֆիզիկական մեծությունն են անվանում ( նյութի) տեսակարար ջերմունակություն

Մարմնի ջերմային հատկությունները բնութագրող այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի հաղորդած ջերմաքանակի հարաբերությանը, մարմնի զանգվածին և մարմնի ջերմաստիճանի փոփոխմանը, կոչվում է տեսակարար ջերմունակություն:

18. Ինչ է ցույց տալիս տեսակարար ջերմունակությունը

Տեսակարար ջերմունակությունը ցույց է տալիս մարմնի ջերմային հատկությունները:

19. Ինչ միավորով է չափվում տեսակարար ջերմունակությունը

1 Ջ/(կգ·°C)

20. Գրել տեսակարար ջերմունակությունը սահմանող բանաձևը

c=Q/m(t2-t1)

Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Տնային աշխատանք. Ֆիզիկա

Թեմա՝ Նյութի կառուցվածքը: Ֆիզիկական մարմին և նյութ, նյութի կառուցվածք: Ատոմներ և մոլեկուլներ: Մոլեկուլների շարժում: Դիֆուզիա: Մոլեկուլների քաոսային շարժման արագություն և մարմնի ջերմաստիճանը: Ջերմաչափ: Ջերմաստիճանային սանդղակ

Հարցեր՝ 

1. Ինչից են բաղկացած ֆիզիկական մարմնները

Ֆիզիկական մարմինները կազմված են նյութերից:

2. Ինչպիսի կառուցվածք ունի նյութը

Նյութերը կազմված են առանձին մասնիկներից, որոնց միջև կան ազատ տարածություններ:

3. Ինչպես են անվանում նյութի մասնիկները

Նյութի մասնիկները անվանում են ատոմներ:

4. Որ նյութն են անվանում տարր

Միևնույն տեսակի ատոմներից բաղկացած նյութն անվանում են տարր։

5. Ինչ է մոլեկուլը

Հաճախ ատոմները միավորված են խմբերում, որոնց անվանում են մոլեկուլներ:

6. Ինչ է դիֆուզիան

Նյութերի ինքնակամ փոխադարձ ներթափանցելու երևույթը կոչվում է  դիֆուզիա:

7. Ինչպես է ընթանում դիֆուզիան գազերում, հեղուկներում և պինդ մարմիններում

Դիֆուզիան պինդ մարմիններում ավելի դանդաղ է ընթանում, քան գազերում կամ հեղուկներում։

8. Ինչպես է ջերմաստիճանի փոփոխությունը ազդում դիֆուզիայի արագության վրա:

Բարձր ջերմաստիճանում դիֆուզիան ավելի արագ է, քան ցածր ջերմաստիճանում:

Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Լաբարատոր աշխատանք. Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումնասիրումը.

Փորձ 1

Աշխատանքի նպատակը.

Պարզել թելավոր ճոճանակի տատանումների պարբերության և հաճախության կախումները թելի երկարությունից:

Անհարժեշտ սարքեր և նյութեր.

Անցքով կամ կեռիկով գնդիկ, թել, ամրակալան՝ կցորդիչով և թաթով, վայրկենաչափ կամ վայրկենացույց սլաքով ժամացույց, չափերիզ:

Աշխատանքի ընթացքը.

Սեղանին դրեցինք ամրակալը և նրա վերևի ծայրին կցորդիչով ամրացրեցինք թաթը։ Դրանից մոտ 100սմ երկարությամբ թելից կախեցինք գնդիկն այնպես, որ փոքր-ինչ բարձր լինի սեղանից։ Չափերիզով չափեցինք այդ ճոճոնակի թելի l երկարությունը։ Գնդիկը շեղեցինք հավասարակշռության դիրքից 8-10սմ և բաց թողեցինք։ Չափեցինք N=40 լրիվ տատանումների ժամանակը։ Հաշվեցի տատանեումների T պարբերությանը և v հաճախությունը։

Հաշվարկ․

l=100սմ=1մ

t=80

N=40

T, v – ?

T=t/N=80:40=2վ

v=N/t=40:80=0,2Հց

Փորձ 2

Փորձը կրկնեցինք թելը կարճացնելով չորս անգամ՝ l=25սմ, տատանումների լայնույթը դարձնելով 2-3 սմ:

Հաշվարկ․

l=25սմ

t=43

N=40

T, v-?

T=t/N=44:40=1,1վ

v=N/t=40:44=0,9Հց

Posted in Ֆիզիկա, Uncategorized

Ֆիզիկա

Կատարել Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ 3-ից մինչև էջ 5

Տարբերակ 1

I. Այն էներգիան որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով, անվանվում է կինետիկ էներգիա:

II. Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ է:

III. Գիրքը դրված է սեղանին: Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:

IV. Բրատսկի ՀԵԿ-ում ամբարտակից առաջ և նրանից հետո ջրի մակարդակների տարբերությունը 100մ է: Ամբարտակում գտնվող ջուրը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:

V. Բրատսկի ՀԵԿ-ում ամբարտակից առաջ և նրանից հետո ջրի մակարդակների տարբերությունը 100մ է: Ջրի մակերևույթին մոտ գտնվող յուրաքանչյուր մետր խորանարդ ջուրը օժտված է 980կՋ էներգիայով:

VI. Ընկնող մարմինը օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով:

VII. Մարմնի կինետիկ էներգիան կախված է մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից:

VIII. Միատեսակ չափսերով կապարե և փայտե գնդերը գետնին ընկնելու պահին ունեին նույն արագությունը: Այդ պահին ավելի մեծ էներգիա ուներ կապարե գունդը:

IX. Հավասար զանգվածներով Ա և Բ չորսուները դրված են տարբեր բարձրություններ ունեցող թեք հարթությունների վրա: Թեք հարթությունների հիմքերի նկատմամբ Ա չորսուի էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ չորսուինը:

X. Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկի:

Տարբերակ 2

I. Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմինների կամ միևնույն մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով, կոչվում է պոտենցիալ էներգիա:

II. Ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան իր շարժման հետևանքով օժտված է կինետիկ էներգիայով:

III. Քամուց թեքված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:

IV. Էներգին չափում են Ջ, կՋ միավորներով:

V. 250 կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ բարձրացված է 5մ բարձրության վրա: Ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ օժտված կինետիկ էներգիայով:

VI. Ցցահար մուրճի էներգիան ցցի նկատմամբ 12250Ջ է:

VII. Ցցահար մուրճը անկման ժամանակ օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիայով:

VIII. Կապարե և փայտե՝ նույն չափսեր ունեցող երկու գնդեր բարձրացված են նույն բարձրության վրա: Ավելի մեծ էներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ նրա զանգված ավելի մեծ է:

IX. Ա և Բ հավասար զանգվածներով ինքնաթիռները թռչում են նույն արագությամբ, բայց Ա-ն ավելի մեծ բարձրության վրա, քան Բ-ն: Ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար են, քանի որ նրանք ունեն նույն զանգվածներն ու նույն արագությունները:

X. Սայլակը բեռի անկման ժամանակ շարժվում է: Այդ սարքում բեռի պոտենցիալէներգիան փոխակերպվում է սայլակի կինետիկ էներգիայի: